Listeria

Listeriose is een aandoening die wordt uitgelokt door de bacterie Listeria monocytogenes. De besmetting vindt plaats via de opname van voedingsmiddelen die besmet zijn met dit pathogeen. Bij risicopersonen kan dit evolueren tot ernstige vormen (een bloed- of herseninfectie), soms zelfs tot de dood. Bij zwangere vrouwen kan de infectie een miskraam, vroeggeboorte of een infectie bij de pasgeborene teweegbrengen. Listeriose wordt behandeld met antibiotica.

Hoe wordt men besmet met de bacterie?

Listeriose wordt gewoonlijke veroorzaakt door de consumptie van voedingsmiddelen die besmet zijn met Listeria monocytogenes. Indien een infectie optreedt tijdens de zwangerschap, kunnen de bacteriën zich uitbreiden tot de baby via de placenta.

Welke personen lopen een risico?

Hoofdzakelijk personen met een minder goede immuniteit:

  • zwangere vrouwen
  • immunodepressieve patiënten (getroffen door kanker, diabetes ofwel onder een behandeling met immunosuppressiva)
  • oudere mensen.

De infectie komt slechts zelden voor bij mensen buiten die risicogroepen.

Hoe kan men het risico op een besmetting met Listeria verlagen?

De Hoge Gezondheidsraad heeft in 2016 een lijst gepubliceerd met voedingsmiddelen die risicopersonen moeten vermijden:

  • verse kaas (mascarpone…) en zachte kaas (brie…) op basis van rauwe of gepasteuriseerde melk
  • gekookte charcuterie (voorverpakt of voorgesneden) 
  • koude gerookte vis 
  • gesneden en voorverpakte bladgroenten (sla, kruiden, spinazie) 
  • kiemgroenten
  • gesneden en voorverpakte meloen of fruitsalade met meloen 
  • rauw vlees en rauwe vis
  • salades voor broodjes op basis van mayonaise (kip en curry, vleessalade, zalmsalade enz.) 
  • voorverpakte belegde broodjes of maaltijdsalades (met gekookte ham, gerookte zalm, zachte kaas, enz.)

Het is ook belangrijk:

  • om regelmatig de koelkast schoon te maken
  • geen vervallen voedingsmiddelen te eten
  • zich ervan te vergewissen dat de temperatuur van de koelkast laag genoeg is (<4°C)
  • voedingsmiddelen correct te wassen 
  • een goede hygiëne in acht te nemen bij de bereiding van voedingsmiddelen 

Hoe wordt een listeriose gediagnosticeerd?

Listeriose wordt gewoonlijk gediagnosticeerd wanneer een bacteriële cultuur (type laboratoriumtest) van L. monocytogenes groeit vanuit een weefsel of een lichaamsvloeistof (zoals bloed of ruggenmergvloeistof).

Waarom is het zo gecompliceerd om voedselvergiftigingen door L. monocytogenes te voorkomen?

Na de consumptie van besmette voedingsmiddelen kan de incubatieperiode lang zijn, voordat de symptomen zichtbaar worden. Het is dan moeilijk om het verband te leggen met het geconsumeerde voedingsmiddel. 
Een moleculaire gegevensbank van stammen die in onze voeding en bij de patiënten circuleren, maakt het efficiënter om de stam te detecteren.

Vormen dierenartsen en landbouwers een risicogroep?

Huidinfecties werden zelden gemeld bij dierenartsen en boeren na een rechtstreeks contact met een dier.

Is er een specifieke wetgeving voor Listeria monocytogens in de voeding?

Voedselveiligheidscriteria worden beschreven in de Europese verordening 2073/2015.

Informatie voor beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg


 

Sciensano verzamelt gegevens over listeriose om de impact van deze ziektekiem op de volksgezondheid te leren kennen en om de tendens ervan in de loop van de tijd op te volgen. Sciensano doet onderzoek naar L. monocytogenes in de voeding en voert de taken in samenhang met het NRL uit, zoals gevraagd door Europa en het FAVV.

QR code

QR code for this page URL

Contacten

Andere publicaties

There are currently no publications associated to this health topic

Evenementen

There are currently no events associated to this health topic

Andere informatiebronnen

There are currently no external links associated to this health topic

In de media

There are currently no media associated to this health topic

Analysis upon request

There are currently no analysis associated to this health topic