Veterinaire epidemiologie

Diensthoofd a.i.: 

De gezondheid van nutsdieren opvolgen voor een betere gezondheid van de mens

Sciensano bestudeert de evolutie van infectieziekten bij nutsdieren. Wij concentreren ons voornamelijk op zoönosen (met andere woorden infecties of ziekten die rechtstreeks of onrechtstreeks overdraagbaar zijn van dieren op mensen en omgekeerd) en ziekten die louter een economische impact hebben. Al deze ziekten kunnen rechtstreekse of onrechtstreekse gevolgen hebben voor de volksgezondheid, bijvoorbeeld door het antibioticagebruik dat ze vereisen.

In dat kader evalueert Sciensano de risico’s en vergelijken we bestrijdingsscenario’s om te bekijken wat het meest gepaste scenario is, de zogenaamde “fit for purpose”:

  • alle dieren vrij van ziekte houden, door bijvoorbeeld preventieve behandelingen
  • inzetten op een vroege detectie, om deze dieren snel te kunnen behandelen of uit de groep te kunnen isoleren
  • prevalentiestudies, waarbij de omvang en de aarde van een ziekte nauwgezet opgevolgd worden, zodat bij een plotse toename acties kunnen ondernomen worden
  • kosten-baten analyse van mogelijke beleidsinterventies.

Voor dit onderzoek gebruiken we gegevens uit verschillende surveillance- en monitoringsystemen en SANITEL (het platform voor de identificatie, de registratie en het toezicht op dieren).
Aangezien mens, dier en omgeving nauw met elkaar verbonden zijn en een onlosmakelijk geheel vormen, het zogenaamde “One Health” concept, volgt Sciensano het gebruik van antimicrobiële geneesmiddelen op bij nutsdieren en in de veterinaire agro-industrie. Een overmatig gebruik van antibiotica bij deze dieren kan niet alleen de antibioticaresistentie bij deze dieren vergroten, maar ook bij de mens. Sciensano volgt de antibioticaresistentie dan ook nauwgezet op. Wij concentreren ons in dit epidemiologisch onderzoek op de  besmettelijke dierziekten en het gebruik van antimicrobiële geneesmiddelen waarvoor er een officieel bestrijdingsplan is. Het is georganiseerd rond vier assen die elkaar aanvullen, maar ook een eigen methodologische aanpak vragen:

  1. surveillance systemen
  2. statistische evaluatie van laboratorium diagnostiek
  3. risico evaluatie en kosten-baten analyse
  4. epidemiologische ondersteuning bij crisis.

Meer weten?

Onze surveillance- en monitoringsystemen vormen de hoeksteen van ons epidemiologisch onderzoek. Hierbij maken we vaak gebruik van bestaande administratieve databronnen zoals Rendac, met informatie over dierlijke kadavers, of Sanitel, voor een geïnformatiseerd beheer van de identificatie, de registratie en het toezicht op dieren (runderen, schapen, geiten, herten, pluimvee). Om meer inzicht te krijgen in de aanwezigheid van specifieke infecties of gezondheidsproblemen bij nutsdieren, gebruiken we specifieke enquêtes. De meeste van onze onderzoeken voeren we uit op vraag van het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) en zijn gericht op wettelijke aangifteplichtige dierziekten en dierziekten waarvoor een officieel bestrijdingsplan loopt. Daarnaast hebben we aandacht voor chemische blootstelling, zoals bij de opvolging van bijensterfte.

Een deel van onze activiteiten spitst zich toe op de statistische evaluatie van diagnostische testen die gebruikt worden bij dieren, gezien de mogelijks grote economische impact van zowel een fout positief of fout negatief resultaat.
In het zelfde maatschappelijk kader voeren wij risico-evaluaties uit en ontwikkelen wij scenario’s om na te gaan wat de kosten en baten zijn van mogelijke beleidsinterventies bij nutsdieren en in de veterinaire agro-industrie.De introductie van antibiotica heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de toename in de gezondheid en een hogere voedselconversie bij nutsdieren. Nu worden we echter geconfronteerd met een toename van de antibioticaresistentie, waardoor behandelingen niet meer effectief zijn. Er zijn steeds meer resistente organismen door het niet aangewezen gebruik (onder- en/of overgebruik) van antibiotica in zowel de humane- als diergeneeskundige praktijk en in de veterinaire agro-industrie. Het “One-health” paradigma is noodzakelijk voor de intersectoriële coördinatie om de antibiotica-resistentie terug te dringen. Het inschatten van de economische kosten door het foutief gebruik, is een belangrijk instrument in het terugdringen van vooral het overgebruik bij nutsdieren en in de veterinaire agro-industrie.
Tenslotte bieden we epidemiologische ondersteuning ingeval van een crisis met nutsdieren of in de veterinaire agro-industrie.


 

QR code

QR code for this page URL