Transvetzuren [1]
Waarom bestuderen we de inname van transvetzuren?
- Transvetzuren zijn een soort onverzadigde vetzuren. Ze verhogen het LDL-cholesterol (ook bekend als het ‘slechte’ cholesterol), terwijl ze het HDL-cholesterol (ook bekend als het ‘goede’ cholesterol) verlagen, waardoor het risico op hart- en vaataandoeningen en ontstekingen aanzienlijk toeneemt.
- Er zijn twee hoofdtypen transvetzuren: natuurlijk voorkomende en industrieel geproduceerde.
- Natuurlijke transvetzuren komen in kleine hoeveelheden voor in vlees en melkproducten van herkauwers, als gevolg van een natuurlijk hydrogeneringsproces in hun spijsverteringsstelsel.
- Industriële transvetzuren ontstaan tijdens de gedeeltelijke hydrogenering van plantaardige oliën en worden vaak aangetroffen in bewerkte voedingsmiddelen zoals gefrituurde snacks, gebakken producten, gebak, pizza, industriële broodproducten en bepaalde margarines en spreads.
- Vanwege de bijbehorende gezondheidsrisico’s wordt sterk aanbevolen om de inname van transvetzuren zoveel mogelijk te beperken.
Hoe bestuderen we het?
- De gebruikelijke inname van transvetzuren werd geanalyseerd met het SPADE®-programma. De gedetailleerde methodologie is hier [2] te vinden.
- De gebruikelijke inname van transvetzuren wordt uitgedrukt als percentage van de energie-inname (En%). Door de inname van transvetzuren uit te drukken als percentage van de energie-inname, is het mogelijk om groepen met verschillende energiebehoeften — zoals mannen en vrouwen, of kinderen en volwassenen — met elkaar te vergelijken.
BELANGRIJKSTE RESULTATEN
De bijdrage van transvetzuren aan de energie-inname bedraagt 0,4 En%
Er zijn geen verschillen tussen mannen en vrouwen, noch tussen opleidingsniveaus of regio’s
Meer dan een derde (35%) van de transvetzuren is afkomstig van melk, melkproducten en plantaardige alternatieven
Volgens leeftijd en geslacht
Gemiddelde inname van transvetzuren (En%) in de bevolking van 3 jaar en ouder, volgens leeftijd en geslacht, België: 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- En% = energiepercentage. Dit is het percentage van de dagelijkse energie-inname dat afkomstig is van transvetzuren in de voeding. Het werd berekend door de totale dagelijkse inname van transvetzuren (g) te vermenigvuldigen met 9 kcal per gram en te delen door de totale dagelijkse energie-inname (kcal).
- Oudere volwassenen (65 jaar en ouder) omvatten geen personen die in zorginstellingen verblijven, personen die in het ziekenhuis liggen of personen die aanzienlijke hulp nodig zouden gehad hebben tijdens de interviews (bv. mensen met cognitieve beperkingen).
- In de totale bevolking bedraagt de bijdrage van transvetzuren aan de energie-inname 0,4 En%.
- Er is geen verschil tussen mannen en vrouwen, noch tussen leeftijdsgroepen, in de bijdrage van transvetzuren aan de energie-inname.
Volgens opleidingsniveau
Gemiddelde transvetzuren (En%) in de bevolking van 3 jaar en ouder, volgens opleidingsniveau, België: 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- En% = energiepercentage. Dit is het percentage van de dagelijkse energie-inname dat afkomstig is van transvetzuren in de voeding. Het werd berekend door de totale dagelijkse inname van transvetzuren (g) te vermenigvuldigen met 9 kcal per gram en te delen door de totale dagelijkse energie-inname (kcal).
- Het opleidingsniveau wordt berekend op het niveau van het huishouden door rekening te houden met het hoogste diploma behaald door: (i) de respondenten of hun partner voor volwassenen (van 18 jaar en ouder), of (ii) de vader en moeder (of verzorger, indien van toepassing) voor kinderen en adolescenten (van 3 tot 17 jaar). Gemakshalve verwijzen we echter naar het opleidingsniveau van individuen in plaats van naar het opleidingsniveau van hun huishoudens.
- De bijdrage van transvetzuren aan de energie-inname verschilt niet tussen personen met verschillende opleidingsniveaus.
Volgens regio
Gemiddelde inname van transvetzuren (En%) in de bevolking van 3 jaar en ouder, volgens regio, België: 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- En% = energiepercentage. Dit is het percentage van de dagelijkse energie-inname dat afkomstig is van transvetzuren in de voeding. Het werd berekend door de totale dagelijkse inname van transvetzuren (g) te vermenigvuldigen met 9 kcal per gram en te delen door de totale dagelijkse energie-inname (kcal).
- Brussel is uitgesloten van de regionale vergelijking vanwege een onvoldoende aantal deelnemers, maar is wel opgenomen in de nationale gegevens van België.
- Er is geen verschil tussen de regio’s in de bijdrage van transvetzuren aan de energie-inname.
Volgens jaar
Gemiddelde inname van transvetzuren (En%) in de bevolking van 3 tot 64 jaar, volgens jaar, België: 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- En% = energiepercentage. Dit is het percentage van de dagelijkse energie-inname dat afkomstig is van transvetzuren in de voeding. Het werd berekend door de totale dagelijkse inname van transvetzuren (g) te vermenigvuldigen met 9 kcal per gram en te delen door de totale dagelijkse energie-inname (kcal).
- Volwassenen van 65 jaar en ouder werden niet opgenomen omdat zij geen deel uitmaakten van de doelpopulatie van het onderzoek van 2014-2015.
- In de loop der tijd zijn er geen veranderingen opgetreden in de bijdrage van transvetzuren aan de energie-inname in de bevolking van 3-64 jaar.
De bijdrage van voedingsmiddelen aan de inname van transvetzuren
De bijdrage van voedingsmiddelen aan de inname van transvetzuren, in de totale bevolking van 3 jaar en ouder, België: 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- Melk, melkproducten en plantaardige alternatieven dragen het meest bij aan de inname van verzadigde vetzuren (35%). Ze worden gevolgd door vlees en plantaardige alternatieven (18%), vetten en oliën (14%), gebak en koekjes (12%), sauzen, kruiden en specerijen (7%) en suiker en suikerwaren (5%).
Gelieve naar deze pagina te verwijzen als: Sciensano. Macronutriënten: Mono- en disacchariden, Voedselconsumptiepeiling 2022-2023, Juni 2025, Brussel, België, https://www.sciensano.be/nl/resultaten-van-de-nationale-voedselconsumptiepeiling-2022-2023/vetten/transvetzuren [1]