Vitamine D supplementen [1]
Waarom bestuderen we het?
- Vitamine D is een vetoplosbare vitamine die essentieel is voor de opname van calcium uit de voeding. Het speelt een sleutelrol in de groei en het onderhoud van sterke botten en tanden. Daarnaast is vitamine D belangrijk voor een goede spierfunctie en het immuunsysteem. De belangrijkste bron van vitamine D is blootstelling aan zonlicht, dat de synthese in de huid op gang brengt. Door de noordelijke breedtegraad van België is de blootstelling aan zonlicht echter vaak onvoldoende, vooral in de wintermaanden, waardoor het vermogen van het lichaam om voldoende vitamine D aan te maken wordt beperkt. Dit verhoogt het risico op een tekort, wat kan leiden tot aandoeningen zoals osteomalacie en osteoporose.
- Hoewel vitamine D ook kan worden verkregen uit voedingsbronnen zoals vette vis, verrijkte zuivelproducten en eieren, leveren deze alleen vaak niet genoeg om aan de dagelijkse behoefte te voldoen. Daarom raadt de Belgische Hoge Gezondheidsraad vitamine D supplementen aan voor bepaalde doelgroepen: 10 µg/dag voor kinderen en volwassenen, 15 µg/dag voor wie risico loopt op osteoporose, en 20 µg/dag voor zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en ouderen. Deze aanbevelingen kunnen variëren afhankelijk van de individuele blootstelling aan de zon, waarbij een lagere dosis wordt aangeraden voor mensen die meer aan zonlicht worden blootgesteld.
- Ondanks de voordelen van vitamine D supplementen kan overconsumptie schadelijk zijn. Vitamine D-supplementen zijn in België op grote schaal vrij verkrijgbaar, waardoor er bezorgdheid is over mogelijk overmatig gebruik. Daarom is het essentieel om de inname van supplementen te controleren om zowel de geschiktheid als de veiligheid te garanderen.
Hoe bestuderen we het?
- Deelnemers (of de ouders van de kinderen van 3-9 jaar) werd gevraagd een frequentievragenlijst in te vullen over het gebruik van supplementen. Ze gaven aan of ze in de afgelopen 12 maanden een voedingssupplement hadden gebruikt. Gebruikers van supplementen werden vervolgens gevraagd welk type supplement ze hadden gebruikt en in welke maanden. Om seizoensverschillen te analyseren, werd het jaar verder onderverdeeld in winter (december-maart) en de rest van het jaar (april-november).
- Om een vollediger beeld te krijgen van het gebruik van vitamine D supplementen werd gevraagd naar de merknaam en de dosis van degenen die aangaven vitamine D supplementen te gebruiken.
- Aangezien dit een zelfgerapporteerde vragenlijst was, waren de antwoorden gebaseerd op het geheugen en de kennis van de deelnemers over de soorten supplementen. Daarom moeten de resultaten met voorzichtigheid worden geïnterpreteerd.
BELANGRIJKSTE RESULTATEN
Het gebruik van vitamine D-supplementen is sinds 2014-2015 met 9% gestegen, van 19% naar 28%
Het gebruik van vitamine D-supplementen is het hoogst onder vrouwen van 65 jaar en ouder
Over het algemeen gebruiken minder mannen vitamine D supplementen dan vrouwen
34% van de vitamine D-gebruikers neemt de hoogste dosis van 25000 IE* (=625 µg) per supplement.
*Internationale eenheid
*Internationale eenheid
Volgens leeftijd en geslacht
Percentage in de bevolking van 3 jaar en ouder die vitamine D supplementen gebruiken, volgens geslacht en leeftijd, België, 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- Ouderen (65 jaar en ouder) omvatten geen personen in woonzorgcentra, personen die in het ziekenhuis zijn opgenomen, of personen die niet zonder hulp konden worden geïnterviewd (bv. personen met dementie).
- In alle leeftijdscategorieën gebruiken vrouwen vaker vitamine D supplementen dan mannen. Het grootste verschil wordt waargenomen bij oudere volwassenen (65 jaar en ouder), waar 30% van de mannen een vitamine D supplement gebruikt in vergelijking met 48% van de vrouwen.
Volgens opleidingsniveau
Percentage in de bevolking van 3 jaar en ouder die vitamine D supplementen gebruiken, volgens opleidingsniveau, België, 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- Het opleidingsniveau wordt berekend op het niveau van het huishouden door rekening te houden met het hoogst behaalde diploma door: (i) de respondenten of hun partner voor volwassenen (van 18 jaar en ouder), of (ii) de vader en moeder (of verzorger, indien van toepassing) voor kinderen en adolescenten (van 3 tot 17 jaar). Gemakshalve verwijzen we echter naar het opleidingsniveau van individuen in plaats van naar het opleidingsniveau van hun huishoudens.
- Mensen met een hoog opleidingsniveau hebben het hoogste gebruik van vitamine D supplementen (35%) in vergelijking met mensen met een lager opleidingsniveau (28%).
- Vitamine D wordt gebruikt door 32% van de mensen met een middelhoog opleidingsniveau.
Volgens regio
Percentage in de bevolking van 3 jaar en ouder die vitamine D supplementen gebruiken, volgens regio, België, 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- Brussel is uitgesloten van de regionale vergelijking vanwege een onvoldoende aantal deelnemers, maar is wel opgenomen in de nationale gegevens voor België.
- In Wallonië gebruikt 37% van de bevolking een vitamine D-supplement, tegenover 27% van de bevolking in Vlaanderen.
Volgens jaar
Percentage in de bevolking van 3 tot 64 jaar die vitamine D supplementen gebruiken, volgens jaar, België, 2022-2023
- Gecorrigeerd = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status, en gecorrigeerd volgens leeftijd en geslacht op basis van een lineair regressiemodel (met de Belgische bevolking van 2022-2023 als referentie).
- Volwassenen van 65 jaar en ouder zijn niet opgenomen omdat zij geen deel uitmaakten van de doelpopulatie van het onderzoek in 2014-2015.
- Het gebruik van vitamine D-supplementen is met 9% gestegen, van 19% in 2014-2015 tot 28% in 2022-2023.
Top 3 dosissen vitamine D
Percentage van de bevolking van 3 jaar en ouder die vitamine D supplementen gebruiken, volgens de geconsumeerde dosis, België, 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- *IE= internationale eenheid: 1IE=0,025µg.
- 34% van de gebruikers van vitamine D supplementen neemt de hoogste dosis van 25000 IE* (=625 µg), terwijl 14% van de gebruikers een dosis van 800 IE (=20 µg) neemt en 11% een dosis van 1000 IE (=25µg) neemt.
- 59% van de gebruikers van de hoogste dosis (25000 IE) gebruikt deze dosis één tot drie keer per maand en 25% één keer per week.
- 74% van de consumenten van de dosis van 1000IU neemt deze dagelijks.
Gelieve naar deze pagina te verwijzen als: Sciensano. Voedingssupplementen: Vitamine D supplementen, Voedselconsumptiepeiling 2022-2023, Juni 2025, Brussel, België, https://www.sciensano.be/nl/resultaten-van-de-nationale-voedselconsumptiepeiling-2022-2023/voedingssupplementen/vitamine-d-supplementen [1]