Peulvruchten

Last updated on 8-8-2025 by Elise Grimm

Waarom bestuderen we de consumptie van peulvruchten volgens de voedingsaanbevelingen?

Een evenwichtige voeding speelt een belangrijke rol in het behoud en de bevordering van de gezondheid. De Hoge Gezondheidsraad geeft voedingsaanbevelingen op maat van de Belgische bevolking, met als doel ziekte, vroegtijdige sterfte en de algemene ziektelast, die deels veroorzaakt wordt door ongezonde eetgewoonten, te verminderen.
Peulvruchten zijn een van de rijkste bronnen van voedingsvezels, waaronder de oplosbare vezel pectine. Ze zijn ook een plantaardige bron van eiwitten en essentiële aminozuren, waardoor ze een interessant alternatief vormen voor vlees en andere dierlijke eiwitbronnen. Het gehalte aan micronutriënten verschilt per soort peulvrucht, maar ze zijn allemaal rijk aan foliumzuur, kalium, magnesium, ijzer, zink, thiamine en bioactieve stoffen.
De Hoge Gezondheidsraad raadt aan om meerdere keren per week peulvruchten te eten.

Hoe hebben we de consumptie van peulvruchten bestudeerd?

Getrainde interviewers voerden twee niet-opeenvolgende 24-uurs voedingsnavragen uit om alle voedingsmiddelen en dranken te registreren die de deelnemers de vorige dag hadden geconsumeerd. Deze interviews werden op een gestandaardiseerde manier uitgevoerd met behulp van een gespecialiseerd computerprogramma (GloboDiet®).
De inname van peulvruchten werd beoordeeld als gebruikelijke inname (ook wel chronische inname of inname op lange termijn genoemd), wat staat voor de gemiddelde dagelijkse inname op lange termijn. Deze methode houdt rekening met natuurlijke dag-tot-dag variaties in wat en hoeveel mensen eten en geeft een nauwkeuriger beeld van typische voedingsgewoonten in de loop van de tijd. Dit is vooral belangrijk bij het evalueren of een bevolking voldoet aan de voedingsaanbevelingen. Alle innames die in de onderstaande resultaten worden genoemd, hebben betrekking op de gemiddelde gebruikelijke inname, tenzij anders vermeld.
Het statistische programma Statistical Program to Assess habitual Dietary Exposure (SPADE) werd gebruikt om de verdeling van de gebruikelijke inname in te schatten op basis van de kortetermijngegevens die werden verzameld via de 24-uurs voedingsnavragen.
Respondenten (of ouders in het geval van kinderen) vulden een voedselfrequentievragenlijst in: ze werden gevraagd hoe vaak ze een bepaald voedingsmiddel of een bepaalde voedingsgroep in de afgelopen 12 maanden hadden geconsumeerd. De antwoordopties waren: Nooit, minder dan 1 keer per maand, 1-3 keer per maand, 1 keer per week, 2-4 keer per week, 5-6 keer per week, 1 keer per dag, 2-3 keer per dag, meer dan 3 keer per dag.
Het percentage van de bevolking dat minstens twee keer per week peulvruchten eet, werd berekend om de voedingsaanbeveling voor peulvruchten te evalueren. Een vergelijking tussen jaren was echter niet mogelijk, omdat een vergelijkbare voedingsgroep ontbrak in de voedselfrequentievragenlijst van de vorige studie uit 2014-2015.
De gemiddelde gebruikelijke inname van peulvruchten volgens opleiding en volgens jaar zijn niet beschikbaar vanwege een onvoldoende aantal deelnemers met een inname op beide dagen in bepaalde subgroepen.
Een gedetailleerde beschrijving van de methodologie is hier beschikbaar.

Wat hebben we opgenomen als ‘peulvruchten’?

Gebaseerd op de voedingsaanbeveling van de Hoge Gezondheidsraad:
- omvat “peulvruchten”: verse, diepgevroren, gedroogde en gekookte peulvruchten zoals kikkererwten, bruine en witte bonen, sojabonen, edamame, spliterwten en linzen, maar ook bewerkte producten op basis van peulvruchten zoals tofu, tempeh, falafel, hummus en spreads op basis van soja;
- omvat “peulvruchten” niet: erwten, snijbonen, prinsessenbonen en de meer bewerkte, nieuwere en soms hoogtechnologische alternatieven voor vlees en zuivel, zoals seitan of Quorn.

Het percentage van de bevolking dat minstens twee keer per week peulvruchten eet, werd berekend op basis van de antwoorden op het volgende item van de voedselfrequentievragenlijst:
- Peulvruchten (bonen, linzen, etc.) en spreads op basis van peulvruchten (hummus, linzenspread, etc.)

BELANGRIJKSTE RESULTATEN

In België eet de bevolking van 3 jaar en ouder gemiddeld 6 g peulvruchten per dag

12% eet, zoals aanbevolen, minstens twee keer per week peulvruchten

Kinderen (3-9 jaar) en volwassenen van 65 jaar en ouder eten minder vaak minstens twee keer per week peulvruchten

30% van de mensen eet nooit peulvruchten

Mensen met een hoog opleidingsniveau eten vaker minstens twee keer per week peulvruchten en minder vaak nooit peulvruchten