Last updated on 7-7-2025 by Thérésa Lebacq
Waarom bestuderen we ijzerinname?
- IJzer is een essentieel micronutriënt en een belangrijk bestanddeel van hemoglobine in rode bloedcellen, dat verantwoordelijk is voor zuurstoftransport door het hele lichaam. Daarnaast speelt ijzer een belangrijke rol in een reeks vitale fysiologische processen zoals het metabolisme en de werking van het immuunsysteem.
- IJzer komt in twee vormen voor in voeding: heemijzer (Fe2+) uit dierlijke bronnen zoals vlees, gevogelte en vis, en non-heemijzer (Fe3+) uit zowel dierlijke als plantaardige bronnen zoals groenten, peulvruchten en granen. Non-heem ijzer wordt minder goed geabsorbeerd en de absorptie ervan wordt beïnvloed door andere voedingsfactoren, zoals de aanwezigheid van vitamine C (die de absorptie bevordert) of fytaten, polyfenolen en calcium (die de absorptie remmen).
- IJzertekort is een veel voorkomend voedingsprobleem, vooral bij vrouwen van vruchtbare leeftijd, zwangere vrouwen, kinderen en vegetariërs. Een onvoldoende ijzerinname kan leiden tot bloedarmoede, wat vermoeidheid, zwakte, een bleke huid en, in ernstige gevallen, een verminderde cognitieve en lichamelijke ontwikkeling bij kinderen veroorzaakt.
- Hoewel ijzertekort een wijdverbreid probleem is, vooral bij bepaalde bevolkingsgroepen, is het belangrijk op te merken dat een overmatige inname van ijzer, vooral via supplementen, nadelige gevolgen kan hebben, zoals vermoeidheid, pijn in de gewrichten en een bronskleurige huid. Het opvolgen van de inname is essentieel om een evenwicht tussen een voldoende en veilige inname te garanderen.
Hoe onderzoeken we dit?
- De prevalentie van onvoldoende ijzerinname uit voeding en supplementen werd geschat als het percentage personen met een gemiddelde inname van ijzer onder de door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) vastgestelde normen: 5 mg/dag voor kinderen (3-6 jaar), 8 mg/dag voor adolescenten (7-11 jaar), 8 mg/dag voor adolescente jongens (12-17 jaar) en 7 mg/dag voor adolescente meisjes (12-17 jaar), 6 mg/dag voor volwassen mannen (18 jaar en ouder) en 7 mg/dag voor volwassen vrouwen (18 jaar en ouder).
- De gebruikelijke inname van ijzer werd geanalyseerd met het SPADE®-programma. Een gedetailleerde beschrijving van de methodologie voor het afleiden van de gemiddelde inname van ijzer, het type referentiewaarden dat werd gebruikt en de volgens leeftijd en geslacht specifieke waarden van hiervan zijn hier te vinden.
BELANGRIJKSTE RESULTATEN
De gemiddelde inname van ijzer uit voeding is 9 mg/dag, terwijl de gemiddelde inname uit voeding en supplementen 10 mg/dag is
21% van de bevolking heeft een onvoldoende ijzerinname via de voeding, met een hogere prevalentie bij vrouwen (31%) dan bij mannen (10%)
Bij vrouwen is het percentage met onvoldoende ijzerinname het hoogst bij adolescente meisjes (43%) en relatief hoog bij jongere meisjes (39%). Daarna neemt het af met de leeftijd, tot 29% bij volwassenen en 26% bij oudere vrouwen
Granen en graanproducten dragen 25% bij aan de ijzerinname van de bevolking, gevolgd door vlees, vleesproducten en vleesvervangers (17%) en groenten (12%)
Percentage van de bevolking dat een ijzerhoudend supplement gebruikt
9% van de Belgische bevolking van 3 jaar en ouder gebruikt een ijzerhoudend supplement.
Volgens leeftijd en geslacht
Gemiddelde inname van ijzer (mg/dag) in de bevolking van 3 jaar en ouder, volgens leeftijd en geslacht, België: 2022-2023
A. Uit voeding
- De gemiddelde inname van ijzer uit voeding in de bevolking van 3 jaar en ouder is 9 mg/dag.
- Over het algemeen hebben mannen een hogere gemiddelde inname van ijzer uit voeding (10 mg/dag) dan vrouwen (8 mg/dag). Dit verschil tussen de geslachten wordt vooral waargenomen bij adolescenten en volwassenen.
- De gemiddelde inname van ijzer uit voeding verschilt volgens leeftijd en geslacht.
Bij vrouwen is de gemiddelde inname van ijzer uit voeding lager bij kinderen (7 mg/dag) en adolescenten (8 mg/dag) dan bij volwassenen van 18-64 jaar (8 mg/dag) en volwassenen van 65 jaar en ouder (9 mg/dag). Bij mannen neemt de gemiddelde inname duidelijker toe met de leeftijd: van 8 mg/dag bij kinderen tot 10 mg/dag bij adolescenten en 11 mg/dag bij volwassenen.
B. Uit voeding en supplementen
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- Oudere volwassenen (65 jaar en ouder) omvatten geen personen die in zorginstellingen verblijven, personen die in het ziekenhuis liggen of personen die aanzienlijke hulp nodig zouden gehad hebben tijdens de interviews (bv. mensen met cognitieve beperkingen).
- Ook bij de totale ijzerinname uit voeding en supplementen blijft het leeftijds- en geslachtsverschil zichtbaar.
Percentage van de bevolking van 3 jaar en ouder met een onvoldoende ijzerinname, volgens leeftijd en geslacht, België: 2022-2023
A. Uit voeding
- 21% van de bevolking heeft een onvoldoende ijzer inname uit voeding. Dit percentage is veel hoger bij vrouwen (31%) dan bij mannen (10%).
- The mean intake of folate equivalents from food is higher in men (219 µg/day) than in women (189 µg/day). This difference remains when also supplements are taken into account and increases to 247 µg/day in men and 235 µg/day in women.
- Bij mannen is het percentage mensen met een onvoldoende ijzerinname via de voeding hoger bij kinderen (29%) en adolescenten (30%) dan bij volwassenen (3%).
Bij vrouwen is de prevalentie van onvoldoende ijzer inname in alle leeftijdsgroepen hoger dan bij mannen. Het percentage is het hoogst bij adolescente meisjes (43%) en ook hoog bij jonge meisjes (39%). Hoewel de prevalentie afneemt met de leeftijd, is de daling minder sterk dan bij mannen: 29% van de volwassen vrouwen (18-64 jaar) en 26% van de oudere vrouwen (65+ jaar) heeft een onvoldoende ijzerinname.
B. Uit voeding en supplementen
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- De resultaten zijn gebaseerd op nutritionele referentiewaarden gedefinieerd als gemiddelde behoeften.
- Oudere volwassenen (65 jaar en ouder) omvatten geen personen die in zorginstellingen verblijven, personen die in het ziekenhuis liggen of personen die aanzienlijke hulp nodig zouden gehad hebben tijdens de interviews (bv. mensen met cognitieve beperkingen.
- Een vergelijkbaar patroon in ijzerinname naar leeftijd en geslacht wordt waargenomen wanneer zowel voeding als supplementen in beschouwing worden genomen.
Volgens jaar
Gemiddelde inname van ijzer (mg/dag) in de bevolking van 3 tot 64 jaar, volgens jaar, België: 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- Volwassenen van 65 jaar en ouder werden niet opgenomen omdat zij geen deel uitmaakten van de doelpopulatie van het onderzoek van 2014-2015.
- De gemiddelde inname van ijzer uit voeding in de bevolking van 3 tot 64 jaar was vergelijkbaar in 2014-2015 en in 2022-2023 (9 mg/dag).
- Een vergelijkbaar patroon wordt waargenomen wanneer de inname uit voeding en supplementen wordt beschouwd.
Percentage van de bevolking van 3 tot 64 jaar met een onvoldoende ijzerinname, volgens jaar, België: 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- De resultaten zijn gebaseerd op nutritionele referentiewaarden gedefinieerd als gemiddelde behoeften.
- Volwassenen van 65 jaar en ouder werden niet opgenomen omdat zij geen deel uitmaakten van de doelpopulatie van het onderzoek van 2014-2015.
- Het percentage van de bevolking van 3 tot 64 jaar met een onvoldoende ijzerinname uit voeding was 18% in 2014-2015 en 22% in 2022-2023.
- Het percentage van de bevolking met een onvoldoende ijzerinname uit voeding en supplementen was 17% in 2014-2015 en 21% in 2022-2023.
Bijdrage van voedingsmiddelen en supplementen
De bijdrage van voedingsmiddelen en supplementen aan de inname van ijzer, in de bevolking van 3 jaar en ouder, België: 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- Granen en graanproducten dragen 25% bij aan de ijzerinname van de bevolking, gevolgd door vlees, vleesproducten en vleesvervangers (17%) en groenten (12%).
- Voedingssupplementen zijn goed voor 3% van de totale ijzerinname.
Gelieve naar deze pagina te verwijzen als: Sciensano. Micronutriënten: IJzer, Voedselconsumptiepeiling 2022-2023, Juni 2025, Brussel, België, https://www.sciensano.be/nl/resultaten-van-de-nationale-voedselconsumptiepeiling-2022-2023/micronutrienten-mineralen/ijzer