Last updated on 7-7-2025 by Thérésa Lebacq
Waarom bestuderen we de inname van natrium?
- Natrium is een mineraal dat spieren en hart helpt samentrekken en zenuwcellen impulsen laat doorgeven tussen de hersenen en het lichaam. Natrium is ook belangrijk bij het in balans houden van de lichaamsvloeistoffen en speelt daardoor een sleutelrol bij de controle van de bloeddruk.
- Hoewel de voedingsbronnen van natrium sterk variëren, wordt het vaak geconsumeerd als natriumchloride (keukenzout). Het meeste natrium komt uit bewerkte voedingsmiddelen en restaurantvoeding. Voedingspatronen met veel natrium (en vooral natriumchloride) worden in verband gebracht met een hoger risico op bepaalde gezondheidsaandoeningen, waaronder een hogere bloeddruk en hart- en vaatziekten (zoals hartaanvallen en beroertes).
- Overmatige inname van natrium moet worden vermeden. De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) heeft vastgesteld dat de gemiddelde inname van natrium door de bevolking in Europa hoog is en de behoeften overschrijdt. De huidige gemiddelde natriuminname houdt rechtstreeks verband met een verhoogde bloeddruk en is een risicofactor voor hart- en vaatziekten en nieraandoeningen.
Hoe onderzoeken we dit?
- De gebruikelijke inname van natrium werd geanalyseerd met het SPADE®-programma. Een gedetailleerde beschrijving van de methodologie voor het afleiden van de gebruikelijke inname van natrium, het type normen dat werd gebruikt en de geslacht- en leeftijdsspecifieke waarden van deze normen zijn hier te vinden.
- Het is belangrijk om op te merken dat de gemiddelde inname van natrium in deze enquête wordt onderschat, omdat zout dat tijdens het bereiden van voeding of dat aan tafel werd toegevoegd, niet systematisch werd geregistreerd tijdens de 24h-oproepmethode.
- Volgens het Institute of Medicine (IOM) wordt een gemiddelde inname van natrium uit voeding aanbevolen van ten minste: 800 mg/dag voor kinderen van 3 jaar, 1000 mg/dag voor kinderen van 4 tot 8 jaar, 1300 mg/dag voor kinderen en adolescenten van 9 tot 13 jaar, en 1500 mg/dag voor oudere adolescenten en volwassenen van 14 jaar en ouder.
- Om inzicht te krijgen in het percentage van de bevolking dat meer natrium binnenkrijgt dan veilig en voldoende is, is de verdeling van de natriuminname beoordeeld aan de hand van de normen van EFSA. Deze waarden variëren van 1100 mg/dag bij kinderen van 3 jaar tot 2000 mg/dag voor kinderen, adolescenten en volwassenen ouder dan 10 jaar.
BELANGRIJKSTE RESULTATEN
De gemiddelde inname van natrium in de bevolking is 2076 mg/dag, waarbij 52% van de bevolking aanbevolen niveaus voor een veilige en voldoende inname overschrijdt
Mannen hebben een hogere gemiddelde inname van natrium (2318 mg/dag) dan vrouwen (1840 mg/dag)
De gemiddelde inname van natrium neemt toe met de leeftijd bij mannen, terwijl deze bij vrouwen stabiel blijft voor alle leeftijdsgroepen
Mensen in Wallonië hebben een lagere gemiddelde inname van natrium (1958 mg/dag) dan mensen in Vlaanderen (2164 mg/dag)
De gemiddelde inname van natrium in de bevolking van 3-64 jaar is gedaald van 2299 mg/dag in 2014-2015 naar 2079 mg/dag in 2022-2023
Volgens leeftijd en geslacht
Gemiddelde inname van natrium (mg/dag) in de bevolking van 3 jaar en ouder, volgens leeftijd en geslacht, België: 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- Oudere volwassenen (65 jaar en ouder) omvatten geen personen die in zorginstellingen verblijven, personen die in het ziekenhuis liggen of personen die aanzienlijke hulp nodig zouden gehad hebben tijdens de interviews (bv. mensen met cognitieve beperkingen).
- Het is belangrijk op te merken dat de inname van natrium wordt onderschat, omdat zout dat tijdens het bereiden van voeding of aan tafel werd toegevoegd, niet systematisch werd geregistreerd tijdens de 24h-oproepmethode.
- De gemiddelde inname van natrium verschilt volgens leeftijd en geslacht.
- In het algemeen is de gemiddelde inname van natrium hoger bij adolescenten (2041 mg/dag), volwassenen van 18-64 jaar (2151 mg/dag) en oudere volwassenen (2067 mg/dag) dan bij kinderen (1723 mg/dag). Deze verschillen komen echter vooral van mannen, aangezien de gemiddelde inname voor vrouwen in alle leeftijdsgroepen relatief gelijk blijft.
- Mannen hebben een hogere gemiddelde inname van natrium (2318 mg/dag) dan vrouwen (1840 mg/dag). Dit geslachtsverschil wordt specifiek waargenomen bij adolescenten (10-17 jaar), volwassenen (18-64 jaar) en oudere volwassenen (65 jaar en ouder), maar niet bij kinderen (3-9 jaar).
Vergelijking van de inname van natrium (in mg/dag) door de bevolking van 3 jaar en ouder met leeftijdsspecifieke innamewaarden, volgens leeftijd en geslacht, België: 2022-2023
- De natriuminname was voldoende in de algemene bevolking van 3 jaar en ouder, maar ook voor ieder geslacht en leeftijdsgroep.
- Houd er rekening mee dat de term “voldoende” niet uitsluit dat een bepaald percentage van de bevolking een te hoge natriuminname heeft.
Percentage van de bevolking van 3 jaar en ouder met een natriuminname (mg/dag) boven de leeftijdsspecifieke aanbevolen niveaus voor een veilige inname, volgens leeftijd en geslacht, België: 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- Oudere volwassenen (65 jaar en ouder) omvatten geen personen die in zorginstellingen verblijven, personen die in het ziekenhuis liggen of personen die aanzienlijke hulp nodig zouden gehad hebben tijdens de interviews (bv. mensen met cognitieve beperkingen).
- Het is belangrijk op te merken dat de inname van natrium wordt onderschat, omdat zout dat tijdens het bereiden van voeding of aan tafel werd toegevoegd, niet systematisch werd geregistreerd tijdens de 24h-oproepmethode.
- Net als bij de gemiddelde natriuminname is er een significant verschil in het percentage mannen en vrouwen met een natriuminname boven het aanbevolen niveau van veilige en voldoende inname. Dit percentage is hoger bij mannen (66%) dan bij vrouwen (39%), met name bij adolescenten (10-17 jaar), volwassenen (18-64 jaar) en oudere volwassenen (65 jaar en ouder).
- Er zijn geen verschillen tussen mannen en vrouwen in het percentage personen boven de veilige en voldoende natriuminname bij kinderen. Ongeacht het geslacht is het percentage personen dat de leeftijdsspecifieke veilige en voldoende natriuminname overschrijdt echter groter onder kinderen (64%) dan onder adolescenten (49%), volwassenen (54%) en oudere volwassenen (49%).
Volgens opleidingsniveau
Gemiddelde inname van natrium (mg/dag) in de bevolking van 3 jaar en ouder, volgens opleidingsniveau, België: 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- Het opleidingsniveau wordt berekend op het niveau van het huishouden door rekening te houden met het hoogste diploma behaald door: (i) de respondenten of hun partner voor volwassenen (van 18 jaar en ouder), of (ii) de vader en moeder (of verzorger, indien van toepassing) voor kinderen en adolescenten (van 3 tot 17 jaar). Gemakshalve verwijzen we echter naar het opleidingsniveau van individuen in plaats van naar het opleidingsniveau van hun huishoudens.
- Het is belangrijk op te merken dat de inname van natrium wordt onderschat, omdat zout dat tijdens het bereiden van voeding of aan tafel werd toegevoegd, niet systematisch werd geregistreerd tijdens de 24h-oproepmethode.
- De gemiddelde inname van natrium is gelijkaardig in alle opleidingsniveaus, variërend van 2104 mg/dag bij personen met een laag opleidingsniveau, tot 2083 mg/dag bij personen met een gemiddeld opleidingsniveau en tot 2014 mg/dag bij personen met een hoog opleidingsniveau.
Vergelijking van de inname van natrium (in mg/dag) door de bevolking van 3 jaar en ouder met leeftijdsspecifieke innamewaarden, volgens opleidingsniveau, België: 2022-2023
- De natriuminname was voldoende in elk opleidingsniveau.
Percentage van de bevolking van 3 jaar en ouder met een natriuminname (mg/dag) boven de leeftijdsspecifieke aanbevolen niveaus voor een veilige inname, volgens opleidingsniveau, België: 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- Het opleidingsniveau wordt berekend op het niveau van het huishouden door rekening te houden met het hoogste diploma behaald door: (i) de respondenten of hun partner voor volwassenen (van 18 jaar en ouder), of (ii) de vader en moeder (of verzorger, indien van toepassing) voor kinderen en adolescenten (van 3 tot 17 jaar). Gemakshalve verwijzen we echter naar het opleidingsniveau van individuen in plaats van naar het opleidingsniveau van hun huishoudens.
- Het is belangrijk op te merken dat de inname van natrium wordt onderschat, omdat zout dat tijdens het bereiden van voeding of aan tafel werd toegevoegd, niet systematisch werd geregistreerd tijdens de 24h-oproepmethode.
- Het percentage personen dat meer natrium binnenkrijgt dan veilig en voldoende is, is relatief gelijkaardig in alle opleidingsgroepen, variërend van 52% bij personen met een laag opleidingsniveau tot 55% bij personen met een middelhoog opleidingsniveau en 50% bij personen met een hoog opleidingsniveau.
Volgens regio
Gemiddelde inname van natrium (mg/dag) in de bevolking van 3 jaar en ouder, volgens regio, België: 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- Brussel is uitgesloten van de regionale vergelijking vanwege een onvoldoende aantal deelnemers, maar is wel opgenomen in de nationale gegevens van België.
- Het is belangrijk op te merken dat de inname van natrium wordt onderschat, omdat zout dat tijdens het bereiden van voeding of aan tafel werd toegevoegd, niet systematisch werd geregistreerd tijdens de 24h-oproepmethode.
- De gemiddelde inname van natrium is lager in Wallonië (1958 mg/dag) dan in Vlaanderen (2164 mg/dag).
Vergelijking van de inname van natrium (in mg/dag) door de bevolking van 3 jaar en ouder met leeftijdsspecifieke voldoende inname, volgens regio, België: 2022-2023
- De natriuminname was voldoende in Vlaanderen en Wallonië.
Percentage van de bevolking van 3 jaar en ouder met een inname van natrium (mg/dag) boven de leeftijdsspecifieke aanbevolen niveaus voor een veilige en voldoende inname, volgens regio, België: 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- Brussel is uitgesloten van de regionale vergelijking vanwege een onvoldoende aantal deelnemers, maar is wel opgenomen in de nationale gegevens van België.
- Het is belangrijk op te merken dat de inname van natrium wordt onderschat, omdat zout dat tijdens het bereiden van voeding of aan tafel werd toegevoegd, niet systematisch werd geregistreerd tijdens de 24h-oproepmethode.
- Het percentage personen met een natriuminname boven het veilige en voldoende niveau is lager in Wallonië (45%) dan in Vlaanderen (58%).
Volgens jaar
Gemiddelde inname van natrium (mg/dag) in de bevolking van 3 tot 64 jaar, volgens jaar, België: 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- Volwassenen van 65 jaar en ouder werden niet opgenomen omdat zij geen deel uitmaakten van de doelpopulatie van het onderzoek van 2014-2015.
- Het is belangrijk op te merken dat de inname van natrium wordt onderschat, omdat zout dat tijdens het bereiden van voeding of aan tafel werd toegevoegd, niet systematisch werd geregistreerd tijdens de 24h-oproepmethode.
- De gemiddelde inname van natrium in de bevolking van 3 tot 64 jaar daalde van 2299 mg/dag in 2014-2015 tot 2079 mg/dag in 2022-2023.
Vergelijking van de inname van natrium (in mg/dag) door de bevolking van 3 tot 64 jaar met voldoende innamewaarden, volgens jaar, België, 2022-2023
- De natriuminname in de bevolking van 3 tot 64 jaar was voldoende in 2014-2015 en 2022-2023.
Percentage van de bevolking van 3 jaar tot 64 jaar met een inname van natrium (mg/dag) boven de leeftijdsspecifieke aanbevolen niveaus voor een veilige en voldoende inname , volgens jaar, België: 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- Volwassenen van 65 jaar en ouder werden niet opgenomen omdat zij geen deel uitmaakten van de doelpopulatie van het onderzoek van 2014-2015.
- Het is belangrijk op te merken dat de inname van natrium wordt onderschat, omdat zout dat tijdens het bereiden van voeding of aan tafel werd toegevoegd, niet systematisch werd geregistreerd tijdens de 24h-oproepmethode.
- Het percentage personen met een natriuminname hoger dan de veilige en voldoende aanbevolen niveaus daalde van 66% in 2014-2015 tot 53% in 2022-2023.
Bijdrage van voedingsmiddelen en supplementen
De bijdrage van voedingsmiddelen en supplementen aan de inname van natrium, in de bevolking van 3 jaar en ouder, België: 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- Zout toegevoegd tijdens het bereiden van voeding of aan tafel werd niet systematisch geregistreerd in de 24-uurs oproepmethode; daarom is de bijdrage hiervan aan de totale natriuminname niet opgenomen in deze grafiek.
- Granen en graanproducten dragen voor 25% bij aan de inname van natrium door de bevolking, gevolgd door vlees, vleesproducten en vleesvervangers (24%), melk, melkproducten en plantaardige alternatieven (13%) en kruiden, specerijen, sauzen en gist (12%).
- Voedingssupplementen zijn goed voor 0% van de totale inname van natrium.
- De bijdrage van zout dat tijdens de bereiding van voeding of aan tafel wordt toegevoegd, kon niet worden geschat vanwege beperkingen in de gegevensverzameling.
Gelieve naar deze pagina te verwijzen als: Sciensano. Micronutriënten: Natrium, Voedselconsumptiepeiling 2022-2023, Juni 2025, Brussel, België, https://www.sciensano.be/nl/resultaten-van-de-nationale-voedselconsumptiepeiling-2022-2023/micronutrienten-mineralen/natrium