Schermtijd bij adolescenten van 10 tot 17 jaar

Last updated on 4-12-2024 by Laïla Boulbayem

Waarom bestuderen we schermtijd bij adolescenten?

Schermtijd wordt gedefinieerd als alle tijd die wordt besteed aan het kijken naar schermen, waaronder smartphones, tablets, spelconsoles, televisie en computers.
Veel schermtijd bij adolescenten wordt in verband gebracht met een verhoogd risico op obesitas en andere cardiometabole risicofactoren, een slechtere geestelijke gezondheid, ongezonde eetgewoonten en eetstoornissen, en ontwikkelingsproblemen. Slaap, lichaamsbeweging, gezichtsvermogen, hoofdpijn en het lichaam kunnen ook negatief beïnvloed worden.
Voor adolescenten moet de recreatieve schermtijd worden beperkt tot maximaal twee uur per dag.

Hoe doen we dat?

De schermtijd van adolescenten van 10 tot 17 jaar werd gemeten met behulp van vragen afkomstig van de Flemish Physical Activity Questionnaires (FPAQ). De volgende vragen werden aan de deelnemers gesteld: „Hoeveel uur per dag besteedt u ongeveer aan de volgende activiteiten terwijl u zit of ligt, op weekdagen / weekenddagen?”
- Televisie, films, series, programma’s, etc. kijken op een computer, tablet of smartphone.
- Games spelen op een computer, spelcomputer (bijv. Playstation®, Xbox®, GameCube® …), tablet, smartphone of ander apparaat.
- Surfen op internet, e-mailen, chatten, Facebook, TikTok, Instagram, etc. bezoeken op een computer, tablet of smartphone.
Deze vragen werden apart gesteld voor week- en weekenddagen. Adolescenten werd gevraagd om één antwoord te selecteren uit de volgende opties: ‘nooit’, ‘15 minuten/dag’, ‘30 minuten/dag’, ‘1 uur/dag’, ‘1u30/dag’, ‘2 uur/dag’, ‘2u30/dag’, ‘3 uur/dag’, ‘3u30/dag’, ‘meer dan 4 uur/dag’.
De tijd besteed aan televisie kijken (of films, series op andere apparaten), videogames spelen en surfen op het internet werden opgeteld, afzonderlijk voor week- en weekenddagen. Deze opgetelde tijd werd vergeleken met de richtlijnen, om op die manier adolescenten te identificeren die de aanbevolen limiet per dag overschrijden, afzonderlijk voor week- en weekenddagen.
In 2014-2015 werden de FPAQ-vragen ook gebruikt om schermtijd bij adolescenten te beoordelen. Om rekening te houden met de evolutie van de technologieën werden de vragen in 2022-2023 anders geformuleerd in vergelijking met 2014-2015, d.w.z. door smartphones en tablets mee op te nemen in de vragenlijst. Daarnaast werden er in 2014-2015 minder antwoordopties gegeven dan in 2022-2023. Ook werd in de vragenlijst van 2014-2015 gevraagd om schermtijd die op school niet te rapporteren, wat niet het geval was in 2022-2023. Deze verschillen kunnen van invloed zijn op de vergelijking van de schermtijd tussen de twee onderzoeksjaren.

Belangrijkste resultaten

81% van de adolescenten van 10 tot en met 17 jaar besteedt op weekdagen meer dan twee uur per dag aan schermtijd, en 91% in het weekend.

Zowel op weekdagen als in het weekend besteden meer jongens dan meisjes meer dan twee uur per dag aan schermtijd.

Adolescenten uit laagopgeleide gezinnen besteden op weekdagen vaker dan anderen meer dan twee uur per dag aan schermtijd.

Het percentage adolescenten dat in het weekend meer dan twee uur per dag achter een scherm zit, is in België tussen 2014-2015 en 2022-2023 toegenomen.