Last updated on 8-7-2025 by Thérésa Lebacq
Waarom bestuderen we de inname van omega-3 vetzuren?
- Omega-3 vetzuren zijn een soort meervoudig onverzadigde vetzuren die via de voeding moeten worden opgenomen. Het zijn gezonde vetten die belangrijk zijn voor veel fysiologische functies in het lichaam, een ontstekingsremmende rol spelen en ook structurele bestanddelen van celmembranen zijn. De belangrijkste soorten omega-3 vetzuren zijn:
- ALA (alfa-linoleenzuur): een essentieel vetzuur dat niet door het lichaam kan worden aangemaakt. Het zit vooral in plantaardige voeding zoals lijnzaad, koolzaad, soja, walnoten en hun oliën, in margarines en in kleine hoeveelheden in vlees en groene bladgroenten.
- EPA (eicosapentaeenzuur) en DHA (docosahexaeenzuur): vooral te vinden in vis en schaal- en schelpdieren (vooral vette vis zoals zalm en makreel), maar ook toegevoegd aan bepaalde voedingsmiddelen zoals margarines. Eieren en sommige vleessoorten kunnen ook een bron zijn, maar het EPA- en DHA-gehalte varieert sterk afhankelijk van het gebruikte diervoeder.
- Het lichaam kan ALA omzetten in EPA en DHA, maar dit proces is beperkt, vooral wanneer het voedingspatroon veel omega-6 vetzuren bevat. Daarom worden EPA en DHA soms beschouwd als ‘voorwaardelijk essentieel’, wat betekent dat het belangrijk is om ze rechtstreeks uit voeding te halen, vooral uit vis en schaal- en schelpdieren. EPA en DHA zijn belangrijk voor de hersenen en het gezichtsvermogen, de ontwikkeling van de foetus en staan er ook om bekend dat ze het triglyceridengehalte in het bloed verlagen en het risico op hart- en vaataandoeningen verminderen.
- Er bestaat een specifieke voedingsreferentiewaarde voor de hele groep omega-3 vetzuren om een adequate inname via de voeding te garanderen. Dit omvat een voldoende beschikbaarheid van EPA en DHA om aan de fysiologische behoeften te voldoen. Ook voor het essentiële vetzuur ALA is een adequate inname via de voeding vastgesteld.
Hoe bestuderen we het?
- De gebruikelijke inname van omega-3 vetzuren werd geanalyseerd met behulp van het SPADE®-programma. De gedetailleerde methodologie is hier te vinden.
- De gebruikelijke inname van omega-3 vetzuren wordt uitgedrukt als een percentage van de energie-inname (En%). Door de inname van omega-3 vetzuren uit te drukken als een percentage van de energie-inname, is het mogelijk om groepen met verschillende energiebehoeften — zoals mannen en vrouwen, of kinderen en volwassenen — met elkaar te vergelijken.
- Om inzicht te krijgen in het percentage van de bevolking dat een voldoende inname van omega-3 vetzuren heeft, werd de innameverdeling van omega-3 vetzuren geëvalueerd ten opzichte van de referentiewaarde die is vastgesteld in de Nordic Nutrition Recommendations. Voor de algemene bevolking wordt geadviseerd dat omega-3 vetzuren ten minste 1 En% moeten uitmaken, waarvan ten minste 0,5 En% ALA.
BELANGRIJKSTE RESULTATEN
De totale bijdrage van omega-3 vetzuren aan de energie-inname is 0,9 En%, waarvan 0,8 En% afkomstig is van ALA
De inname van omega-3 vetzuren en ALA (als percentage van de energie-inname) neemt toe met de leeftijd
Mensen met een laag opleidingsniveau hebben een hogere inname van omega-3 vetzuren (als percentage van de energie-inname) dan mensen met een hoog opleidingsniveau
De bijdrage van omega-3 vetzuren aan de energie-inname is hoger in Vlaanderen dan in Wallonië
De bijdrage van omega-3 vetzuren aan de energie-inname is gestegen tussen 2014-2015 en 2022-2023
Volgens leeftijd en geslacht
Gemiddelde inname van omega-3 vetzuren (En%) in de bevolking van 3 jaar en ouder, volgens leeftijd en geslacht, België: 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- En% = energiepercentage. Dit is het percentage van de dagelijkse energie-inname-inname dat afkomstig is van omega-3 vetzuren in de voeding. Het werd berekend door de totale dagelijkse inname van omega-3 vetzuren (g) te vermenigvuldigen met 9 kcal per gram en te delen door de totale dagelijkse energie-inname (kcal).
- Oudere volwassenen (65 jaar en ouder) omvatten geen personen die in zorginstellingen verblijven, personen die in het ziekenhuis liggen of personen die aanzienlijke hulp nodig zouden gehad hebben tijdens de interviews (bv. mensen met cognitieve beperkingen).
- In totale bijdrage van omega-3 vetzuren aan de energie-inname bedraagt 0,9 En%.
- Over het algemeen hebben vrouwen (0,9 En%) een hogere inname van omega-3 vetzuren dan mannen (0,8 En%).
- Op basis van het gecombineerde gemiddelde voor mannen en vrouwen, neemt de inname van omega-3 vetzuren toe met de leeftijd: kinderen (3-9 jaar) en adolescenten (10-17 jaar) hebben een inname van 0,7 En%, volwassenen van 18-64 jaar een inname van 0,9 En%, en volwassenen van 65 jaar en ouder een inname van 1 En%.
Vergelijking van de inname van omega-3 vetzuren (En%) door de bevolking van 3 jaar en ouder met de waarde voor een adequate inname, volgens leeftijd en geslacht, België: 2022-2023
- De gebruikelijke inname van omega-3 vetzuren werd vergeleken met de referentiewaarde gedefinieerd als een adequate inname van 1 En%.
- Vrouwen van 65 jaar en ouder hebben een laag risico op onvoldoende inname van omega-3 vetzuren.
- Op basis van de resultaten kunnen we echter niet bepalen of de inname van omega-3 vetzuren door de algemene bevolking vanaf 3 jaar voldoende is. De mogelijkheid van een inadequate inname kan daarom niet worden uitgesloten.
Gemiddelde inname van alfa-linoleenzuur (ALA) (En%) in de bevolking van 3 jaar en ouder, volgens leeftijd en geslacht, België: 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- En% = energiepercentage. Dit is het percentage van de dagelijkse energie-inname-inname dat afkomstig is van ALA in het voedingspatroon. Het werd berekend door de totale dagelijkse ALA-inname (g) te vermenigvuldigen met 9 kcal per gram en te delen door de totale dagelijkse energie-inname (kcal).
- Oudere volwassenen (65 jaar en ouder) omvatten geen personen die in zorginstellingen verblijven, personen die in het ziekenhuis liggen of personen die aanzienlijke hulp nodig zouden gehad hebben tijdens de interviews (bv. mensen met cognitieve beperkingen).
- De totale bijdrage van ALA aan de energie-inname bedraagt 0,76 En%, wat betekent dat het grootste deel van de inname van omega-3 vetzuren afkomstig is van dit type vetzuur.
- Er is geen verschil in inname van ALA tussen mannen en vrouwen.
- De inname van ALA is vergelijkbaar tussen kinderen (3-9 jaar; 0,61 En%) en adolescenten (10-17 jaar; 0,68 En%), stijgt bij volwassenen van 18-64 jaar naar 0,77 En%, en verder naar 0,84 En% bij volwassenen van 65 jaar en ouder.
Vergelijking van de inname van alfa-linoleenzuur (ALA) (En%) door de bevolking van 3 jaar en ouder met de waarde voor een adequate inname, volgens leeftijd en geslacht, België: 2022-2023
- De gebruikelijke inname van ALA werd vergeleken met de referentiewaarde gedefinieerd als een adequate inname van 0,5 En%.
- Het risico op een onvoldoende inname van ALA in de bevolking van 3 jaar en ouder is laag. Dit lage risico wordt zowel bij mannen als vrouwen en in alle leeftijdsgroepen waargenomen.
Volgens opleidingsniveau
Gemiddelde inname van omega-3 vetzuren (En%) in de bevolking van 3 jaar en ouder, volgens opleidingsniveau, België: 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status..
- En% = energiepercentage. Dit is het percentage van de dagelijkse energie-inname-inname dat afkomstig is van omega-3 vetzuren in de voeding. Het werd berekend door de totale dagelijkse inname van omega-3 vetzuren (g) te vermenigvuldigen met 9 kcal per gram en te delen door de totale dagelijkse energie-inname (kcal).
- Het opleidingsniveau wordt berekend op het niveau van het huishouden door rekening te houden met het hoogste diploma behaald door: (i) de respondenten of hun partner voor volwassenen (van 18 jaar en ouder), of (ii) de vader en moeder (of verzorger, indien van toepassing) voor kinderen en adolescenten (van 3 tot 17 jaar). Gemakshalve verwijzen we echter naar het opleidingsniveau van individuen in plaats van naar het opleidingsniveau van hun huishoudens.
- De bijdrage van omega-3 vetzuren aan de energie-inname is hoger bij mensen met een laag en middelhoog opleidingsniveau (0,9 En%) dan bij mensen met een hoog opleidingsniveau (0,8 En%).
Vergelijking van de inname van omega-3 vetzuren (En%) door de bevolking van 3 jaar en ouder met de waarde voor een adequate inname, volgens opleidingsniveau, België: 2022-2023
- De gebruikelijke inname van omega-3 vetzuren werd vergeleken met de referentiewaarde gedefinieerd als een adequate inname van 1 En%.
- Voor alle opleidingsniveaus laten de resultaten niet toe om te bepalen of de inname van omega-3 vetzuren door de bevolking vanaf 3 jaar voldoende is. De mogelijkheid van een inadequate inname kan daarom niet worden uitgesloten.
Volgens regio
Gemiddelde inname van omega-3 vetzuren (En%) in de bevolking van 3 jaar en ouder, volgens regio, België: 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- En% = energiepercentage. Dit is het percentage van de dagelijkse energie-inname-inname dat afkomstig is van omega-3 vetzuren in de voeding. Het werd berekend door de totale dagelijkse inname van omega-3 vetzuren (g) te vermenigvuldigen met 9 kcal per gram en te delen door de totale dagelijkse energie-inname (kcal).
- Brussel is uitgesloten van de regionale vergelijking vanwege een onvoldoende aantal deelnemers, maar is wel opgenomen in de nationale gegevens van België.
- De bijdrage van omega-3 vetzuren aan de energie-inname is hoger in Vlaanderen (0,9 En%) dan in Wallonië (0,8 En%).
Vergelijking van de inname van omega-3 vetzuren (En%) door de bevolking van 3 jaar en ouder met de waarde voor een adequate inname, volgens regio, België: 2022-2023
- De gebruikelijke inname van omega-3 vetzuren werd vergeleken met de referentiewaarde gedefinieerd als een adequate inname van 1 En%.
- Voor beide regio’s kunnen we op basis van de resultaten niet bepalen of de inname van omega-3 vetzuren door de algemene bevolking vanaf 3 jaar voldoende is. De mogelijkheid van inadequate inname kan daarom niet worden uitgesloten.
Volgens jaar
Gemiddelde inname van omega-3 vetzuren (En%) in de bevolking van 3 tot 64 jaar, volgens jaar, België: 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- En% = energiepercentage. Dit is het percentage van de dagelijkse energie-inname-inname dat afkomstig is van omega-3 vetzuren in de voeding. Het werd berekend door de totale dagelijkse inname van omega-3 vetzuren (g) te vermenigvuldigen met 9 kcal per gram en te delen door de totale dagelijkse energie-inname (kcal).
- Volwassenen van 65 jaar en ouder werden niet opgenomen omdat zij geen deel uitmaakten van de doelpopulatie van het onderzoek van 2014-2015.
- De bijdrage van omega-3 vetzuren aan de energie-inname steeg van 0,7 En% in 2014-2015 naar 0,8 En% 2022-2023 in de bevolking van 3 tot 64 jaar.
Vergelijking van de inname van omega-3 vetzuren (En%) door de bevolking van 3 tot 64 jaar met de waarde voor een adequate inname, volgens jaar, België: 2022-2023
- De gebruikelijke inname van omega-3 vetzuren werd vergeleken met de referentiewaarde gedefinieerd als een adequate inname van 1 En%.
- Voor beide jaren kunnen we op basis van de resultaten niet bepalen of de inname van omega-3 vetzuren door de algemene bevolking van 3 tot 64 jaar voldoende is. De mogelijkheid van een inadequate inname niet daarom niet worden uitgesloten.
Gemiddelde inname van alfa-linoleenzuur (ALA) (En%) in de bevolking van 3 tot 64 jaar, volgens jaar, België: 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- En% = energiepercentage. Dit is het percentage van de dagelijkse energie-inname-inname dat afkomstig is van ALA in de voeding. Het werd berekend door de totale dagelijkse inname van ALA (g) te vermenigvuldigen met 9 kcal per gram en te delen door de totale dagelijkse energie-inname (kcal).
- Volwassenen van 65 jaar en ouder werden niet opgenomen omdat zij geen deel uitmaakten van de doelpopulatie van het onderzoek van 2014-2015.
- De bijdrage van ALA aan de energie-inname steeg van 0,62 En% in 2014-2015 naar 0,73 En% in 2022-2023.
Vergelijking van de inname van alfa-linoleenzuur (ALA) (En%) door de bevolking van 3 tot 64 jaar met de waarde voor een adequate inname, volgens jaar, België: 2022-2023
- De gebruikelijke inname van ALA werd vergeleken met de referentiewaarde gedefinieerd als een adequate inname van 0,5 En%.
- In 2022-2023 is er een laag risico op inadequate inname van ALA in de bevolking van 3 tot 64 jaar, terwijl dit niet het geval is voor 2014-2015 omdat we op basis van de resultaten niet kunnen bepalen of de inname adequaat is. De mogelijkheid van een inadequate inname kan daarom voor 2014-2015 niet worden uitgesloten.
De bijdrage van voedingsmiddelen aan de inname van omega-3 vetzuren
De bijdrage van voedingsmiddelen aan de inname van omega-3 vetzuren, in de totale bevolking van 3 jaar en ouder, België: 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- Vetten en oliën (19%), sauzen, kruiden en specerijen (waaronder sauzen, dressings en smeersalades op basis van mayonaise die vis of schaal- en schelpdieren bevatten) (17%) en vlees en plantaardige alternatieven (waaronder hummus, tofu en vegetarische spreads of patés) (16%) zijn de drie grootste bijdragers aan de inname van omega-3 vetzuren. Daarna volgen granen en graanproducten (10%) en melk, melkproducten en plantaardige alternatieven (9%).
- De voedingsgroep ‘vis en schaal- en schelpdieren’ draagt voor 7% bij aan de inname van omega-3 vetzuren, terwijl ‘noten, zaden en olijven’ slechts 2% bijdragen.
- Het is belangrijk om op te merken dat, hoewel “vlees en plantaardige alternatieven” niet de rijkste bronnen van omega-3 vetzuren zijn, hun aanzienlijke dagelijkse consumptie door de bevolking in België wél zorgt voor een hoge bijdrage aan de totale inname van omega-3 vetzuren.
Gelieve naar deze pagina te verwijzen als: Sciensano. Macronutrienten: Omega-3 vetzuren, Voedselconsumptiepeiling 2022-2023, Juni 2025, Brussel, België, https://www.sciensano.be/nl/resultaten-van-de-nationale-voedselconsumptiepeiling-2022-2023/vetten/omega-3-vetzuren