AgMask - Evaluatie van de types, doeltreffend gebruik en gezondheidsrisico's van het gebruik van biocides op basis van zilver om antimicrobiële eigenschappen te geven aan de mondmaskers die worden gebruikt tijdens de COVID-19-crisis

Last updated on 4-3-2021 by Wesley Van Dessel
januari 10, 2020
september 30, 2022

Financierder

Sciensano

Diensten die aan dit project werken

Projectonderzoekers van Sciensano

Partners

Evelien Frijns
Kristof Tirez

In het kort

De Belgische bevolking zal een lange tijd mondmaskers moeten dragen. Veel van die commerciële mondmaskers bevatten biocides op basis van zilverionen, die antimicrobiële eigenschappen hebben. Om een antwoord te bieden op het toenemende aantal vragen over welke maskers veilig zijn en welke de beste zijn (stabiliteit, duurzaamheid e.d.), onderzoeken we of de biocides op basis van zilverionen die worden gebruikt in mondmaskers, in overeenstemming zijn met de wettelijke normen. In het AgMask COVID-19-project verifiëren we of de mondmaskers zilver (in de vorm van ionen en/of nanopartikels) vrijgeven, wat kan resulteren in blootstelling aan zilver via inhalatie, wat ongezond kan zijn. Het project evalueert en optimaliseert de overheidsrichtlijnen met betrekking tot het praktische gebruik van mondmaskers en evalueert mogelijke gezondheidsrisico’s.

Projectsamenvatting

Het AgMask COVID-19-project evalueert de types, de doeltreffendheid en mogelijke gezondheidsrisico’s van biocides op basis van zilver, die antimicrobiële eigenschappen verlenen aan mondmaskers. Het is belangrijk te weten of de mondmaskers zilver vrijgeven in de vorm van ionen en/of nanopartikels, wat kan leiden tot blootstelling aan zilver via inhalatie. Deze informatie is essentieel om de kwaliteit van dergelijke mondmaskers te controleren en om toezicht te houden op mogelijke risico’s

In dit project combineren we onze expertise in analytische elektronenmicroscopie, analyse van zware metalen en in risicoanalyse met de infrastructuur van VITO om de ademhaling te simuleren en luchtstalen te nemen. Deze unieke samenwerking stelt ons in staat om:

  • de biocides op basis van zilver in mondmaskers te karakteriseren in situ
  • de blootstelling aan zilverionen en nanopartikels van zilver door inhalatie in te schatten
  • de belangrijkste externe factoren die de vrijgave van biocide op basis van zilverionen bepalen, te evalueren
  • het risico van de toepassing van biocides op basis van zilver in verschillende soorten mondmaskers die verkrijgbaar zijn op de Belgische markt, te bepalen. 

De resultaten stellen ons in staat om: 

  • te verifiëren of de gebruikte biocides op basis van zilver in overeenstemming zijn met de wettelijke standaarden
  • te meten in welke mate de gebruikers ervan worden blootgesteld aan de zilver biocides gebruikt in het mondmasker
  • de overheidsrichtlijnen met betrekking tot het praktische gebruik van mondmaskers te evalueren en te optimaliseren
  • mogelijke gezondheidsrisico’s te controleren: Welke maskers zijn veilig? Welke zijn de beste (stabiliteit, duurzaamheid e.d.)?

Resultaten

Eerste vroege resultaten van fase 1 (Karakterisering in situ):

In een eerste steekproef hebben we gekeken naar het Avrox-masker. In het verdere verloop van de studie volgt nog onderzoek op andere maskers met zilvercoating op de Europese markt, en op wegwerpmaskers zonder coating. 

  • De eerste resultaten geven aan dat de vezels in het Avrox-masker inderdaad een biocidecoating met zilver als werkzaam bestanddeel bevatten, zoals aangegeven door de fabrikant.
  • Daarnaast vonden we ook nanodeeltjes van zilver en titaniumdioxide. De titaniumdioxide partikels zijn voornamelijk in de matrix van de vezels gebonden. De zilverdeeltjes bevinden zich aan het oppervlak van de vezels. Van sommige nanodeeltjes is in de literatuur geweten dat ze mogelijk een gezondheidsrisico kunnen inhouden. De huidige resultaten laten echter niet toe om in te schatten of die nanodeeltjes effectief vrijkomen uit de maskers en in hoeverre de gebruikers eraan blootgesteld worden. De methodologie daarvoor is nog volop in ontwikkeling in samenwerking met de collega’s van het VITO. De resultaten zullen niet op korte termijn beschikbaar zijn, omdat we ons ook hier op nieuw wetenschappelijk terrein begeven. 

PDF-pictogram Download het analyserapport van de Avrox-maskers.

Als zou blijken dat een blootstelling aan nanodeeltjes mogelijk is, moet bekeken worden of dat eventueel een risico voor de gezondheid van de drager met zich meebrengt. Een product is dus niet per definitie schadelijk omdat het bepaalde substanties bevat. Alles hangt af van de werkelijke blootstelling en de effecten van die stoffen. Ook op dat vlak is er nog meer studiewerk nodig.

Conclusie: we beschikken op dit moment enkel maar over enkele vroege resultaten uit de eerste fase van de studie. Er zijn dus nog veel onbekende elementen en het is dan ook helemaal niet zeker of en hoe groot de eventuele risico’s precies zijn.

In lijn met onze taak om mogelijke gezondheidsrisico’s te signaleren, heeft Sciensano deze eerste resultaten overgemaakt aan de bevoegde autoriteiten.

Vaak gestelde vragen over het AgMask-project

QR code

QR code for this page URL