Last updated on 7-7-2025 by Thérésa Lebacq
Waarom bestuderen we de inname van vitamine B12?
- Vitamine B12 (cobalamine) is een wateroplosbaar vitamine dat een cruciale rol speelt bij de vorming van rode bloedcellen, de werking en het behoud van het zenuwstelsel. Het is ook belangrijk voor de energiestofwisseling en de aanmaak van DNA.
- Vitamine B12 komt van nature voor in dierlijke voedingsmiddelen, zoals vlees, vis, eieren, zuivelproducten en lever. Het is niet aanwezig in plantaardig voeding, tenzij het verrijkt is. Daarom lopen mensen die een vegetarisch of veganistisch dieet volgen een hoger risico op een tekort, tenzij ze verrijkte voeding of supplementen consumeren.
- Een mild vitamine B12-tekort veroorzaakt meestal weinig symptomen en wordt vaak alleen vastgesteld tijdens een bloedonderzoek. In ernstigere gevallen kan het leiden tot bloedarmoede met vermoeidheid, zwakte en kortademigheid, maar ook neurologische symptomen zoals tintelingen, geheugenproblemen of coördinatieproblemen tot gevolg, die onomkeerbaar kunnen worden. Tijdens de zwangerschap en borstvoeding kunnen onvoldoende vitamine B12-niveaus ook de ontwikkeling van de baby beïnvloeden. Om een adequate inname te garanderen, heeft de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) leeftijdsspecifieke aanbevelingen opgesteld.
- Hoewel voeding over het algemeen de belangrijkste bron van vitamine B12 is, kunnen supplementen nodig zijn bij bepaalde bevolkingsgroepen, met name oudere volwassenen en mensen met een beperkte inname (personen die een vegetarisch of veganistisch dieet volgen) of personen met absorptieproblemen (bijvoorbeeld als gevolg van medische aandoeningen of medicijnen).
- In tegenstelling tot sommige andere vitamines wordt een te hoge inname van vitamine B12 uit voeding of supplementen niet in verband gebracht met schadelijke effecten bij gezonde mensen, omdat overtollige hoeveelheden gewoonlijk worden uitgescheiden via de urine. Voortdurende opvolging is echter belangrijk, vooral gezien het toenemende gebruik van supplementen.
Hoe onderzoeken we dit?
- De prevalentie van onvoldoende vitamine B12 inname uit voeding, en uit voeding en supplementen werd beoordeeld door de gemiddelde vitamine B12 inname van de bevolking te vergelijken met de referentiewaarde voor adequate inname (AI) die door de EFSA is bepaald: tussen 1,5 en 2,5 µg/dag voor kinderen, afhankelijk van leeftijd; 3,5 µg/dag voor adolescenten van 10-14 jaar; en 4 µg/dag vanaf 15 jaar.
- De gebruikelijke inname van vitamine B12 werd geanalyseerd met het SPADE® programma. Een gedetailleerde beschrijving van de methodologie voor het afleiden van de gemiddelde inname van vitamine B12, het type van de gebruikte referentiewaarden en de leeftijd en geslacht specifieke waarden hiervan zijn hier te vinden.
- Vanwege statistische beperkingen kunnen de resultaten van vitamine B12 niet volgens opleidingsniveau worden weergegeven.
BELANGRIJKSTE RESULTATEN
De gemiddelde inname van vitamine B12 in de totale bevolking uit voeding is 4 µg/dag en stijgt naar 14 µg/dag als zowel voeding en supplementen worden meegerekend
In totaal gebruikt 18% van de bevolking een vitamine B12-houdend supplement
Op basis van de beschikbare gegevens kan niet bevestigd worden dat de inname van vitamine B12 uit voeding en uit voeding en supplementen voldoende is. Een ontoereikend inname van vitamine B12 in de Belgische bevolking kan daarom niet worden uitgesloten
De inname van vitamine B12 uit voeding en supplementen varieert van 4 µg/dag bij kinderen en adolescenten tot 17 µg/dag bij volwassenen (18-64 jaar) en 18 µg/dag bij oudere volwassenen (65 jaar en ouder)
Vlees, vleesproducten en vleesvervangers (38%), zuivelproducten en zuivelalternatieven (26%) en vis, schaal- en schelpdieren (10%) dragen het meest bij tot de inname van vitamine B12 in de Belgische bevolking
Percentage van de bevolking dat een vitamine B12-houdend supplement gebruikt
18% van de bevolking in België van 3 jaar en ouder gebruikt een vitamine B12-houdend supplement.
Geslacht
Gemiddelde inname vitamine B12 (µg/dag) in de bevolking van 3 jaar en ouder, volgens geslacht, België: 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- De gemiddelde inname van vitamine B12 uit voeding is 4 µg/dag in de totale bevolking, en stijgt tot 14 µg/dag als zowel voeding als supplementen worden meegerekend.
- Mannen hebben een hogere gemiddelde inname van vitamine B12 uit voeding (4 µg/dag) dan vrouwen (3 µg/dag). Echter, wanneer supplementen worden meegerekend, stijgt de totale inname tot 12 µg/dag bij mannen en 17 µg/dag bij vrouwen.
Onvoldoende inname van vitamine B12 bij de bevolking van 3 jaar en ouder, volgens leeftijd en geslacht, België: 2022-2023
- Op basis van de resultaten kan niet bevestigd worden dat de inname van vitamine B12 uit voeding en uit voeding en supplementen voldoende is. Daarom kan een ontoereikende inname van vitamine B12 in de Belgische populatie niet worden uitgesloten. Hetzelfde geldt voor zowel mannen als vrouwen.
Leeftijd
Gemiddelde inname vitamine B12 (µg/dag) in de bevolking van 3 jaar en ouder, volgens leeftijd, België: 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- Oudere volwassenen (65 jaar en ouder) omvatten geen personen die in zorginstellingen verblijven, personen die in het ziekenhuis liggen of personen die aanzienlijke hulp nodig zouden gehad hebben tijdens de interviews (bv. mensen met cognitieve beperkingen).
- De gemiddelde inname van vitamine B12 uit voeding neemt licht toe met de leeftijd, van 3 µg/dag bij kinderen (3-9 jaar) tot 4 µg/dag bij adolescenten (10-17 jaar), volwassenen (18-64 jaar) en oudere volwassenen (65 jaar en ouder).
- De inname van vitamine B12 uit voeding en supplementen vertoont echter een ander patroon. De innames variëren van 4 µg/dag bij kinderen en adolescenten tot 17 µg/dag bij volwassenen (18-64 jaar) en 18 µg/dag bij oudere volwassenen (65 jaar en ouder).
Onvoldoende inname van vitamine B12 bij de bevolking van 3 jaar en ouder, volgens leeftijd, België: 2022-2023
- De inname van vitamine B12 bij kinderen is voldoende wanneer enkel de inname uit voeding wordt beschouwd, en is daarom ook voldoende als rekening wordt gehouden met het gebruik van supplementen.
- Op basis van de resultaten kan niet bevestigd worden dat de inname van vitamine B12 — uit voeding alleen of uit voeding en supplementen — voldoende is bij adolescenten, volwassenen (18-64 jaar) en oudere volwassenen (65+). Daarom kan een ontoereikende vitamine B12 inname bij die leeftijdsgroepen niet worden uitgesloten.
Regio
Gemiddelde inname vitamine B12 (µg/dag) bij de bevolking van 3 jaar en ouder, volgens regio, België: 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- Brussel is uitgesloten van de regionale vergelijking vanwege een onvoldoende aantal deelnemers, maar is wel opgenomen in de nationale gegevens van België.
- De gemiddelde inname van vitamine B12 uit voeding is 4 µg/dag in de Belgische bevolking, zonder opmerkelijke regionale verschillen (4 µg/dag in zowel Vlaanderen als Wallonië).
- Wanneer supplementen worden meegerekend, blijft de inname van vitamine B12 vergelijkbaar tussen de regio’s, met 13 µg/dag in Vlaanderen en 15 µg/dag in Wallonië.
Onvoldoende inname van vitamine B12 bij de bevolking van 3 jaar en ouder, volgens regio, België: 2022-2023
- Op basis van de resultaten kan niet bevestigd worden dat de inname van vitamine B12 uit voeding en uit voeding en supplementen voldoende is. Daarom kan een onvoldoende inname op regionaal of nationaal niveau niet worden uitgesloten.
Jaar
Gemiddelde inname van vitamine B12 (µg/dag) bij de bevolking van 3 tot 64 jaar, volgens jaar, België: 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- Volwassenen van 65 jaar en ouder werden niet opgenomen omdat zij geen deel uitmaakten van de doelpopulatie van het onderzoek van 2014-2015.
- De gemiddelde inname van vitamine B12 bij de bevolking van 3 tot 64 jaar uit voeding daalde tussen 2014-2015 en 2022-2023 van 4,4 naar 3,8 µg/dag.
- De gemiddelde inname in de bevolking van 3 tot 64 jaar uit voeding en supplementen steeg echter van 6 µg/dag in 2014-2015 naar 13 µg/dag in 2022-2023.
Onvoldoende inname van vitamine B12 bij de bevolking van 3 tot 64 jaar, volgens jaar, België: 2022-2023
- Zowel in 2014 als in 2022 kan op basis van de resultaten niet bevestigd worden dat de inname van vitamine B12 uit voeding en uit voeding en supplementen voldoende is. Daarom kan een onvoldoende inname in de verschillende jaren niet worden uitgesloten.
Bijdrage van voedingsmiddelen en supplementen
De bijdrage van voedingsmiddelen en supplementen aan de inname van vitamine B12, bij de bevolking van 3 jaar en ouder, België: 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- Vlees, vleesproducten en vleesvervangers (38%), melk, melkproducten en plantaardige alternatieven (26%) en vis en schaal- en schelpdieren (10%) dragen het meeste bij tot de inname van vitamine B12 in de Belgische bevolking.
- Voedingssupplementen dragen 6% bij aan de totale inname van vitamine B12.
Gelieve naar deze pagina te verwijzen als: Sciensano. Micronutriënten: Vitamine B12, Voedselconsumptiepeiling 2022-2023, Juni 2025, Brussel, België, https://www.sciensano.be/nl/resultaten-van-de-nationale-voedselconsumptiepeiling-2022-2023/micronutrienten-vitamine/vitamine-b12