Last updated on 22-7-2025 by Laïla Boulbayem
Waarom bestuderen we de consumptie van vitamine D supplementen?
- Vitamine D is een vetoplosbare vitamine die essentieel is voor de opname van calcium uit de voeding. Het speelt een sleutelrol in de groei en het onderhoud van sterke botten en tanden. Daarnaast is vitamine D belangrijk voor een goede spierfunctie en het immuunsysteem. De belangrijkste bron van vitamine D is blootstelling aan zonlicht, dat de synthese in de huid op gang brengt. Door de noordelijke breedtegraad van België is de blootstelling aan zonlicht echter vaak onvoldoende, vooral in de wintermaanden, waardoor het vermogen van het lichaam om voldoende vitamine D aan te maken wordt beperkt. Dit verhoogt het risico op een tekort, wat kan leiden tot aandoeningen zoals osteomalacie en osteoporose.
- Vitamine D kan worden verkregen uit vette vis zoals zalm, haring en sardines, maar ook uit levertraan, eieren en bepaalde paddenstoelen. Het kan ook gevonden worden in verrijkte producten zoals zuivelproducten en ontbijtgranen. De belangrijkste bron van vitamine D is de aanmaak van vitamine D in de huid door blootstelling aan de zon. In België is de blootstelling aan zonlicht vaak onvoldoende, vooral in de wintermaanden, waardoor het vermogen van het lichaam om voldoende vitamine D te produceren wordt beperkt. Dit verhoogt het risico op een tekort, wat kan leiden tot aandoeningen zoals osteomalacie en osteoporose.
- Om hier iets aan te doen, beveelt de Belgische Hoge Gezondheidsraad vitamine D-suppletie aan: 10 µg/dag (400 IE) voor kinderen, 15 µg/dag (600 IE) voor volwassenen en 20 µg/dag (800 IE) voor zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en ouderen. Deze aanbevelingen kunnen variëren afhankelijk van de individuele blootstelling aan de zon, waarbij lagere doses worden geadviseerd voor mensen die meer aan zonlicht worden blootgesteld. Opmerking: 1 µg vitamine D staat gelijk aan 40 IU (Internationale Eenheden).
- Ondanks de voordelen van vitamine D-supplementen kan overconsumptie schadelijk zijn. Vitamine D supplementen zijn in België op grote schaal vrij verkrijgbaar, waardoor er bezorgdheid is over mogelijk overmatig gebruik. Overmatige inname van vitamine D kan leiden tot te hoge calciumniveaus in het bloed, met symptomen als misselijkheid, zwakte en in ernstige gevallen nierproblemen tot gevolg. Daarom is het essentieel om de inname van supplementen te controleren om zowel de toereikendheid als de veiligheid te garanderen.
Hoe onderzoeken we dit?
- De prevalentie van onvoldoende vitamine D inname uit voeding of uit voeding en supplementen werd beoordeeld door de gemiddelde inname van vitamine D van de bevolking te vergelijken met de referentiewaarden die zijn vastgesteld door EFSA: 10 µg/dag voor kinderen en 15 µg/dag voor volwassenen.
- De prevalentie van overmatige inname van vitamine D uit voeding of uit voeding en supplementen werd geschat als het percentage van de bevolking met een gemiddelde inname van vitamine D boven de door EFSA vastgestelde bovengrens voor veilige inname (UL): 50 µg/dag (2000 IE) voor kinderen van 3 tot 10 jaar en 100 µg/dag (4000 IE) vanaf 11 jaar.
- De gemiddelde inname van vitamine D werd geanalyseerd met het SPADE®-programma. Een gedetailleerde beschrijving van de methodologie voor het afleiden van de gemiddelde inname van vitamine D, het type van de gebruikte referentiewaarden en de volgens leeftijd en geslacht specifieke waarden van deze referentiewaarden is hier te vinden.
- Vanwege statistische beperkingen kunnen de resultaten van vitamine D niet volgens opleidingsniveau worden weergegeven.
BELANGRIJKSTE RESULTATEN
De gemiddelde inname van vitamine D uit voeding bij de bevolking is 5 µg/dag en stijgt naar 15 µg/dag als voeding en supplementen in rekening worden gebracht
2% van de bevolking loopt het risico op een overmatige inname van vitamine D uit voeding en supplementen
De gemiddelde inname van vitamine D uit voeding steeg van 4 µg/dag in 2014-2015 naar 5 µg/dag in 2022-2023
Vlees, vleesproducten en vleesvervangers (20%) en melk, melkproducten en plantaardige alternatieven (20%) leveren de grootste bijdrage aan de inname van vitamine D
Supplementen met vitamine D dragen 9% bij aan de totale vitamine D inname
Percentage van de bevolking dat een vitamine D-houdend supplement gebruikt
33% van de Belgische bevolking van 3 jaar en ouder gebruikt een vitamine D-houdend supplement.
Volgens geslacht
Gemiddelde inname van vitamine D (µg/dag) in de bevolking van 3 jaar en ouder, volgens geslacht, België, 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- De gemiddelde inname van vitamine D uit voeding in de bevolking is 5 µg/dag en stijgt naar 15 µg/dag als voeding en supplementen in rekening worden gebracht.
- Mannen hebben een hogere gemiddelde inname van vitamine D uit voeding (5 µg/dag) dan vrouwen (4 µg/dag). Wanneer supplementen worden meegerekend, is de inname voor beide geslachten gelijk, met een gemiddelde inname van 15 µg/dag voor zowel mannen als vrouwen.
Onvoldoende (A) en overmatige (B) inname van vitamine D bij de bevolking van 3 jaar en ouder, volgens leeftijd en geslacht, België: 2022-2023
A. Onvoldoende vitamine D inname
- Op basis van de resultaten kan niet bevestigd worden dat de inname van vitamine D uit voeding en uit voeding en supplementen voldoende is. Daarom kan een onvoldoende inname van vitamine D in de Belgische bevolking niet worden uitgesloten. Hetzelfde geldt voor zowel mannen als vrouwen, aangezien hun innameniveaus hetzelfde zijn als die van de totale bevolking.
B. Overmatige vitamine D inname
- Er is geen risico op overmatige inname van vitamine D via de voeding alleen bij de Belgische bevolking.
- Wanneer echter rekening wordt gehouden met de vitamine D inname uit supplementen, loopt 2% van de bevolking risico op een te hoge vitamine D inname. Hetzelfde geldt voor zowel mannen als vrouwen, aangezien hun risiconiveaus overeenkomen met die van de totale bevolking
Volgens leeftijd
Gemiddelde inname van vitamine D (µg/dag) in de bevolking van 3 jaar en ouder, volgens leeftijd, België, 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- Oudere volwassenen (65 jaar en ouder) omvatten geen personen die in zorginstellingen verblijven, personen die in het ziekenhuis liggen of personen die aanzienlijke hulp nodig zouden gehad hebben tijdens de interviews (bv. mensen met cognitieve beperkingen).
- De gemiddelde inname van vitamine D uit voeding is vergelijkbaar in alle leeftijdsgroepen (5 µg/dag).
- De inname van vitamine D uit supplementen vertoont een ander patroon. De innames variëren van 11 µg/dag bij adolescenten tot 18 µg/dag bij oudere volwassenen (65 jaar en ouder). Kinderen van 3-9 jaar hebben een vitamine D inname uit voeding en supplementen van 16 µg/dag.
Onvoldoende (A) en overmatige (B) inname van vitamine D bij de bevolking van 3 jaar en ouder, volgens leeftijd, België: 2022-2023
A. Onvoldoende vitamine D inname
- Op basis van de resultaten kan niet bevestigd worden dat de inname van vitamine D uit voeding en uit voeding en supplementen voldoende is. Daarom kan een onvoldoende inname van vitamine D in de verschillende leeftijdsgroepen niet worden uitgesloten.
B. Overmatige vitamine D inname
- In geen enkele leeftijdsgroep is er een risico op overmatige inname van vitamine D via de voeding.
- Wanneer rekening wordt gehouden met de inname van vitamine D uit supplementen, heeft 2% van de bevolking een risico op een te hoge inname van vitamine D. Dit wordt in alle leeftijdsgroepen waargenomen.
Volgens regio
Gemiddelde inname van vitamine D (µg/dag) bij de bevolking van 3 jaar en ouder, volgens regio, België, 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- Brussel is uitgesloten van de regionale vergelijking vanwege een onvoldoende aantal deelnemers, maar is wel opgenomen in de nationale gegevens voor België.
- De gemiddelde inname van vitamine D verschilt per regio: 6 µg/dag in Vlaanderen en 3 µg/dag in Wallonië.
- Wanneer rekening wordt gehouden met supplementen, is de gemiddelde inname van vitamine D vergelijkbaar tussen de regio’s. In Vlaanderen is dit 11 µg/dag en in Wallonië 12 µg/dag.
Onvoldoende vitamine D inname bij de bevolking van 3 jaar en ouder, volgens regio, België: 2022-2023
- Op basis van de resultaten kan niet bevestigd worden dat de inname van vitamine D uit voeding en uit voeding en supplementen voldoende is. Daarom kan een onvoldoende inname van vitamine D in de verschillende regio’s niet worden uitgesloten.
Volgens jaar
Gemiddelde inname van vitamine D (µg/dag) in de bevolking van 3 tot 64 jaar, volgens jaar, België, 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- Volwassenen van 65 jaar en ouder zijn niet opgenomen omdat zij geen deel uitmaakten van de doelpopulatie van het onderzoek in 2014-2015.
- De gemiddelde inname van vitamine D uit voeding in de bevolking van 3 tot 64 jaar steeg van 4 µg/dag in 2014-2015 naar 5 µg/dag in 2022-2023.
- De gemiddelde inname van vitamine D uit voeding en supplementen in de bevolking van 3 tot 64 jaar was 10 µg/dag in 2014-2015 en 14 µg/dag in 2022-2023.
Onvoldoende (A) en overmatige (B) inname van vitamine D bij de bevolking van 3 tot 64 jaar, volgens jaar, België: 2022-2023
A. Onvoldoende vitamine D inname
- Zowel in 2014-2015 als in 2022-2023 kunnen we op basis van de resultaten niet bevestigen dat de inname van vitamine D uit voeding en uit voeding en supplementen voldoende is. Daarom kan een onvoldoende inname van vitamine D in de verschillende jaren niet worden uitgesloten.
B. Overmatige vitamine D inname
- Het risico op overmatige inname van vitamine D bleef ongewijzigd tussen 2014-2015 en 2022-2023 en bleef op 2% voor inname uit voeding en supplementen, terwijl er geen risico werd waargenomen voor een overmatige vitamine D inname wanneer enkel de inname uit voeding wordt beschouwd.
Bijdrage van voedingsmiddelen en supplementen
De bijdrage van voedingsmiddelen en supplementen aan de inname van vitamine D, bij de bevolking van 3 jaar en ouder, België, 2022-2023
- Ruw = resultaten gewogen voor seizoen, leeftijd, geslacht en sociaaleconomische status.
- Vlees, vleesproducten en vleesvervangers, evenals melk, melkproducten en plantaardige alternatieven leveren de grootste bijdrage aan de vitamine D inname, namelijk 20% elk. Ze worden gevolgd door vetten en oliën (13%), gebak en zoete koekjes (10%), eieren (10%) en voedingssupplementen (10%).
Gelieve naar deze pagina te verwijzen als: Sciensano. Micronutriënten: Vitamine D, Voedselconsumptiepeiling 2022-2023, Juni 2025, Brussel, België, https://www.sciensano.be/nl/resultaten-van-de-nationale-voedselconsumptiepeiling-2022-2023/micronutrienten-vitamine/vitamine-d